رزرو نوبت

الکتروتراپی جمجمه‌ای

درمان با CES (الکتروتراپی مغز) در مشهد

در CES جریان الکتریکی بسیار ضعیفی از راه دو گیرهٔ کوچک روی لالهٔ گوش برقرار می‌شود؛ روشی بی‌درد و بدون دارو که در کنار درمان‌های دیگر برای کاهش اضطراب و کمک به خواب بهتر به کار می‌رود.

رزرو نوبت مشاورهتماس: ۰۹۱۵۶۵۹۷۱۹۵

آخرین به‌روزرسانی:

در یک نگاه

مدت هر جلسه
۳۰ دقیقه
محل الکترود
گیره روی لالهٔ هر دو گوش
شدت جریان
کمتر از ۱ میلی‌آمپر
حس هنگام جلسه
معمولاً هیچ، یا گزگز خفیف
کاربردهای اصلی
اضطراب و بی‌خوابی

به زبان ساده: CES یک روش کمکی است، نه درمان اصلی. شواهد پژوهشی آن برای اضطراب بیشتر از بی‌خوابی و افسردگی است و بهترین نتیجه را وقتی می‌دهد که در کنار روان‌درمانی، اصلاح عادت‌های خواب یا دارو به کار رود.

CES چیست؟

CES کوتاه‌شدهٔ Cranial Electrotherapy Stimulation، یعنی «تحریک الکتریکی جمجمه‌ای» یا «الکتروتراپی مغز» است. دستگاه CES جریان متناوب و پالسیِ بسیار ضعیفی، معمولاً در حد چند صد میکروآمپر (کمتر از یک میلی‌آمپر)، از راه دو گیرهٔ الکترود روی لالهٔ گوش برقرار می‌کند. این جریان از بافت‌های سر می‌گذرد و به نظر می‌رسد فعالیت شبکه‌هایی از مغز را که با آرامش، اضطراب و خواب سروکار دارند تنظیم می‌کند.

CES با شوک‌درمانی (ECT) هیچ شباهتی ندارد: جریان آن هزاران بار ضعیف‌تر است، بیهوشی لازم ندارد و تشنج ایجاد نمی‌کند. با tDCS هم فرق دارد؛ در tDCS الکترودها روی سر و بالای ناحیهٔ مشخصی از مغز قرار می‌گیرند، اما CES هدف مشخصی در مغز ندارد و بر آرامش کلی دستگاه عصبی اثر می‌گذارد.

نمودار CES: دو گیرهٔ الکترود روی لالهٔ گوش، جریان پالسی بسیار ضعیف (کمتر از یک میلی‌آمپر) که برای کمک به کاهش اضطراب و بهبود خواب به کار می‌رود.
در CES گیره‌ها روی لالهٔ گوش قرار می‌گیرند و جریان بسیار ضعیفی از سر می‌گذرد.

CES برای چه مشکلاتی به کار می‌رود؟

  • اضطراب: شناخته‌شده‌ترین کاربرد CES. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) از آذر ۱۳۹۸ (دسامبر ۲۰۱۹) دستگاه‌های CES را برای اضطراب و بی‌خوابی در ردهٔ دستگاه‌های پزشکی با خطر متوسط قرار داده است؛ دستگاه‌هایی که فقط با نسخهٔ پزشک به کار می‌روند. در مرور پژوهش‌ها، برای کسانی که اضطراب و افسردگی را با هم دارند، شواهدی ضعیف اما امیدوارکننده از اثری متوسط دیده شد. دربارهٔ همهٔ راه‌های درمان: درمان استرس و اضطراب.
  • بی‌خوابی: CES برای کمک به خواب هم به کار می‌رود، اما نتیجهٔ پژوهش‌ها یکسان نبوده است. درمان اصلی بی‌خوابی مزمن، درمان شناختی–رفتاری بی‌خوابی (CBT-I) است و CES در کنار آن معنا پیدا می‌کند: درمان بی‌خوابی و مشکلات خواب.
  • افسردگی: شواهد CES برای افسردگیِ تنها کافی نیست و FDA هم آن را برای افسردگی در ردهٔ پرخطرتری نگه داشته است که تأیید جداگانه لازم دارد. برای افسردگی، روش‌های دیگری مثل tDCS و rTMS شواهد بیشتری دارند.

جلسهٔ CES چگونه است؟

  1. مشاوره و ارزیابی مشکل اصلی، سابقهٔ بیماری، داروها و وسیله‌های کاشته‌شده در بدن بررسی می‌شود تا روشن شود CES برای شما مناسب است یا نه.
  2. آماده‌سازی گیره‌ها با پد مرطوب روی لالهٔ هر دو گوش بسته می‌شوند. این کار چند ثانیه طول می‌کشد و دردی ندارد.
  3. جلسهٔ تحریک روی صندلی راحت می‌نشینید یا دراز می‌کشید. شدت جریان آرام‌آرام بالا می‌رود تا جایی که حس نشود یا فقط گزگز خفیفی حس شود. بسیاری از افراد در طول جلسه آرام یا خواب‌آلود می‌شوند.
  4. پس از جلسه اگر کمی گیج یا خواب‌آلود بودید، چند دقیقه صبر کنید و بعد رانندگی کنید.
  5. پیگیری تعداد و فاصلهٔ جلسه‌ها پس از ارزیابی تعیین می‌شود و تغییر اضطراب یا خواب با پرسشنامه سنجیده می‌شود.
ویدئوی آموزشی: گیره‌های CES روی لالهٔ گوش و جریانی که آن‌قدر ضعیف است که معمولاً حس نمی‌شود.

اگر دورهٔ درمان شما شروع شده است، جلسهٔ بعدی را مستقیم رزرو کنید:

CES در کودکان

CES برای کودکان هم به کار می‌رود و روشی ملایم است، اما بیشتر پژوهش‌ها روی بزرگسالان انجام شده و شواهد اثر آن در کودکان کم است. در کلینیک، CES برای کودک فقط پس از ارزیابی کامل، با توضیح دربارهٔ فایده و محدودیت آن، با رضایت و حضور یکی از والدین و در کنار درمان‌های اصلی انجام می‌شود.

عوارض CES و موارد احتیاط

در کارآزمایی‌های بالینی CES، عارضهٔ جدی گزارش نشده است. عوارض معمول، خفیف و گذرا هستند:

  • سرگیجه یا سردرد خفیف؛
  • خواب‌آلودگی پس از جلسه؛
  • تحریک یا قرمزی خفیف پوست گوش در جای گیره.

پیش از شروع، این موارد را حتماً بگویید:

  • ضربان‌ساز قلب یا دستگاه‌های کاشتنی دیگر، مثل محرک عصب واگ؛
  • سابقهٔ تشنج یا صرع؛
  • بارداری؛
  • همهٔ داروهایی که مصرف می‌کنید، به‌ویژه داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش.

دستگاه CES خانگی: در آمریکا دستگاه CES «دستگاه نسخه‌ای» است؛ یعنی باید با تجویز پزشک به کار رود. پیش از خرید دستگاه CES از فروشگاه‌های اینترنتی، با پزشک مشورت کنید؛ و اگر اضطراب یا بی‌خوابی شدید است یا روزبه‌روز بدتر می‌شود، منتظر اثر دستگاه نمانید و برای ارزیابی مراجعه کنید.

فرق CES با tDCS

ویژگیCEStDCS
جای الکترودگیره روی لالهٔ گوشدو الکترود اسفنجی روی سر
نوع و شدت جریانمتناوب و پالسی، کمتر از ۱ میلی‌آمپرمستقیم و ثابت، ۱ تا ۲ میلی‌آمپر
هدفآرامش کلی دستگاه عصبیناحیهٔ مشخصی از مغز
شناخته‌شده‌ترین کاربرداضطراب و بی‌خوابیافسردگی، درد مزمن و توانبخشی

دربارهٔ tDCS بیشتر بخوانید: درمان با tDCS.

منابع

این صفحه برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای ارزیابی و درمان را نمی‌گیرد.

پرسش‌های رایج دربارهٔ CES

CES درد دارد یا شوک می‌دهد؟

نه. جریان CES آن‌قدر ضعیف است که بیشتر افراد چیزی حس نمی‌کنند یا فقط گزگز خفیفی در جای گیره حس می‌کنند. شدت جریان همیشه قابل تنظیم است.

دستگاه CES برای خواب مؤثر است؟

بعضی افراد پس از چند جلسه خواب بهتری را گزارش می‌کنند، اما نتیجهٔ پژوهش‌ها دربارهٔ بی‌خوابی یکسان نیست. CES در کنار درمان شناختی–رفتاری بی‌خوابی و اصلاح عادت‌های خواب بیشترین فایده را دارد، نه به‌تنهایی.

چند جلسه CES لازم است؟

بستگی به مشکل و پاسخ شما دارد. معمولاً چند جلسه در هفته انجام می‌شود و پس از چند هفته، اثر آن با پرسشنامه سنجیده می‌شود تا روشن شود ادامه دادن فایده دارد یا نه.

CES جای داروی اعصاب یا خواب را می‌گیرد؟

نه. CES روشی کمکی است. هیچ دارویی را به امید CES خودسرانه قطع یا کم نکنید؛ هر تغییری در دارو فقط با نظر پزشک معالج انجام شود.

CES برای کودکان هم انجام می‌شود؟

بله، پس از ارزیابی و با رضایت و حضور والدین. روش ملایمی است، اما پژوهش‌های کودکان کم است؛ برای همین در کنار درمان‌های اصلی و با پیگیری منظم به کار می‌رود.

فرق CES با tDCS چیست؟

در CES جریان ضعیف‌تر و متناوب از راه گیره‌های گوش برقرار می‌شود و بیشتر برای اضطراب و خواب است. در tDCS جریان مستقیم از راه دو الکترود روی سر به ناحیهٔ مشخصی از مغز می‌رسد و بیشتر برای افسردگی، درد مزمن و توانبخشی به کار می‌رود.

بیشتر بخوانید

  • تحریک الکتریکی مغز (tDCS)

    جریان الکتریکی بسیار ضعیف از روی سر؛ در کنار درمان‌های دیگر برای افسردگی، درد مزمن و توانبخشی.

  • استرس و اضطراب

    انواع اضطراب و حملهٔ پانیک، زمان کمک گرفتن، درمان و راه‌های کاهش استرس روزمره.

  • بی‌خوابی و مشکلات خواب

    علت بی‌خوابی شبانه، نشانه‌هایی که بررسی لازم دارند و درمان شناختی–رفتاری بی‌خوابی.

  • نوروفیدبک

    تمرین الگوی فعالیت مغز با بازخورد تصویری و صوتی؛ بدون دارو و بدون درد.

CES برای شما مناسب است؟

در جلسهٔ مشاوره، اضطراب یا مشکل خواب شما بررسی می‌شود و می‌گوییم CES، روش دیگری یا ترکیبی از آن‌ها به کار شما می‌آید.

رزرو نوبت مشاورهمشاورهٔ آنلاین

یا اگر ترجیح می‌دهید صحبت کنید: ۰۹۱۵۶۵۹۷۱۹۵ تلگرام روبیکا

پیمایش به بالا